kunstenaars

manu baeyens

 
manu baeyens
 
manu baeyens
HANDSKRIF/HANDSCHRIFT

De eerste keer dat ik Manu Baeyens ontmoet is in Melklokaal in Heerenveen. De uitbundige uitnodiging voor zijn expositie heeft me nieuwsgierig gemaakt naar de maker van deze kleurexplosie. Hij leidt me rond door Aardegroei en overtuigt me als hij zegt: “Ik doe dit niet om gek te doen. Ik ben zo, dit is eigen.” Na afloopoverhandigt hij mij zijn vorige boek.

Hij opent het op het schutblad en haalt dikke stiften tevoorschijn. “Heb je iets met dieren?” Het antwoord luidt ‘honden’. “Die kan ik.” Met paars tekent hij een viervoeter tussen twee bloemen in rood en groen. Op een strook schilderstape schrijft hij mijn naam. Met een spelfout, die hij stevig corrigeert. “Zo gaat dat bij mij altijd...”

Onze tweede ontmoeting vindt plaats in Eenrum. Het Groninger dorp waar hij woont en werkt. Opnieuw leidt hij mij rond, dit keer door zijn atelier. Een speeltuin waar hij zijn fantasie de vrije loop laat en waar hij een wereld aan materiaal tot zijn beschikking heeft.

In de hoek van dat atelier staat een kast met potten verf, gerangschikt als een regenboog. Waar hij in zijn werk allerlei elementen schijnbaar kriskras door elkaar gebruikt, oogt alles hier even opgeruimd. Er hangen enkele doeken, waar nog slechts een opzet op te zien is. “Ik gebruik mijn verf momenteel zo transparant mogelijk”, licht Manu toe. “Ik wil dat je de lagen door elkaar heen kunt zien.” Hij laat je als archeoloog de ontstaansgeschiedenis van het werk ontdekken.

Over een van de doeken was hij niet tevreden. Hij heeft het afgeschuurd en zwart geschilderd. Onder de verf zijn oneffenheden zichtbaar. “Een soort oude wonden. Dit kan wel weer wat worden”, zegt hij en hij aait liefdevol over de littekens die hij zelf heeft achtergelaten.

Het hoort bij zijn handschrift, die hobbels en hoekjes. Zijn werk van de afgelopen jaren bevat immers ook gebreide lapjes, kettingen, hout of lagen beschilderd karton en papier aan elkaar geniet. Materiaal dat al een leven heeft gehad.

Een dragende serie tekeningen in dit boek Handskrif/Handschrift is daar een voorbeeld van. De basis vormt een gravure uit een oud wetenschappelijk boek over fysionomie. De historische zwart-witte afbeeldingen bieden de ene keer een tegenwicht aan de felle kleuren (tweelingziel). De andere keer versmelten ze haast naadloos met elkaar tot een geheel (fysionomie).

“Nieuw werk ontstaat vaak vanuit een impuls, zonder concept”, vertelt hij. “Ik maak lijnen en bewegingen in verf, met potlood, houtskool, verfstift of balpen. Het is mooi als ik die beweging kan stollen en dat de energie uit deze aanzet nog in het eindbeeld behouden blijft.”

Ook als hij wel met een bepaald idee begint, zijn alle mogelijkheden nog open en kan het penseel een heel andere richting aangeven. “Die weg, dat onbekende pad, wil ik volgen. Uit de spanning en prikkeling tussen het een en het ander komt een evenwicht tot stand.”

Dit maakproces kan maanden duren.

Een voorbeeld waarin dat proces te herkennen valt is piëta– een haas houdt de andere vast in de typische houding van de moeder met een gestorven kind. “Dit heeft diepte, emotie. Er moet gelaagdheid in zitten.” En dan kan het gebeuren dat hij in die vrije manier van werken een klassiek thema als de piëta naar zijn hand zet. Zonder zich iets aan te trekken van mode of verwachtingen.

Hij creëert zijn eigen werelden, open verhalen waarvoor hij zelf de regels schrijft. Dat doet hij associatief, met veel fantasie en humor. “Mijn fabeldieren en wonderlijke mannetjes leven in hun eigen werkelijkheid. Heden, verleden of tijd hebben hier geen betekenis.”

Hij pakt een tekening op en zegt ‘Superman’, en ziet dan op de achterkant dat hij deze heldhaftig heeft genoemd. Een naam die nog mooier is, omdat die je eigen fantasie prikkelt. Je herkent jezelf als kind in de figuur met cape, die op zijn step onderweg is de wereld te redden.

Misschien is dit Manu, bedenk ik later. De ene hand houdt een penseel vast, met de andere strooit hij sterrenstof. En er daalt schoonheid neer in de kosmos.

Gitte Brugman

meer informatie

 
wat is stress, 2016, mixed media op hout, 14,8 B x 21,2 H cm

wat is stress, 2016, mixed media op hout, 14,8 B x 21,2 H cm

 
spring spel, 2016, mixed media op doek, 30 B x 40 H x 2 D cm

spring spel, 2016, mixed media op doek, 30 B x 40 H x 2 D cm

 
 
self service, 2016, mixed media op doek, 18 B x 24 H x 2 D cm

self service, 2016, mixed media op doek, 18 B x 24 H x 2 D cm

 
extra siesta, 
2016, mixed media op doek, 18 B x 12 H x 2 D cm

extra siesta, 
2016, mixed media op doek, 18 B x 12 H x 2 D cm

 
evenwichtig zicht, 2016, mixed media op doek, 18 B x 12 H x 2 D cm

evenwichtig zicht, 2016, mixed media op doek, 18 B x 12 H x 2 D cm

 
 
heldhaftig, 2016, mixed media op doek 12 B x 18 H x 2 D cm

heldhaftig, 2016, mixed media op doek 12 B x 18 H x 2 D cm

 
empathie, 2016, mixed media op doek, 24 B x 18 H x 2 D cm

empathie, 2016, mixed media op doek, 24 B x 18 H x 2 D cm

 
saffraan, 2016, mixed media op doek, 40 B x 50 H x 2 D cm

saffraan, 2016, mixed media op doek, 40 B x 50 H x 2 D cm

 
 
pruts, 2016, mixed media op doek, 18 B x 24 H x 2 D cm

pruts, 2016, mixed media op doek, 18 B x 24 H x 2 D cm

 
djinn, 2016, mixed media op doek, 30 B x 40 H x 2 D cm

djinn, 2016, mixed media op doek, 30 B x 40 H x 2 D cm

 
lente cactus, 2016, mixed media op hout, 14,8 B x 21,2 H cm

lente cactus, 2016, mixed media op hout, 14,8 B x 21,2 H cm

 
 
tuin vrouw, 2016, mixed media op hout, 14,8 B x 21,2 H cm

tuin vrouw, 2016, mixed media op hout, 14,8 B x 21,2 H cm

 
aluin, 2016, mixed media op hout, 14,8 B x 21,2 H cm

aluin, 2016, mixed media op hout, 14,8 B x 21,2 H cm

 
piëta, 2016, mixed media op doek, 60 B x 50 H x 2 D cm

piëta, 2016, mixed media op doek, 60 B x 50 H x 2 D cm

 
 
kontje go, Mixed media op doek, 24h x 18b 4d, 2015

kontje go, Mixed media op doek, 24h x 18b 4d, 2015

 
ochtend kiem Techniek, 2015, Mixed media op doek, 94,4h x 144,7b 2d

ochtend kiem Techniek, 2015, Mixed media op doek, 94,4h x 144,7b 2d

 
aardgeest Techniek, 2015, Mixed media op hout, 153,1h x 107,5b 4,4d

aardgeest Techniek, 2015, Mixed media op hout, 153,1h x 107,5b 4,4d

 
 
het eerste gras, mixed media op doek, 60h x 100b 2d, 2015

het eerste gras, mixed media op doek, 60h x 100b 2d, 2015

 
ommeland, mixed media op doek, 85,8h x 51,1b 4d, 2015

ommeland, mixed media op doek, 85,8h x 51,1b 4d, 2015

 
berenklauw, mixed media op doek, 53h x 42,5b 4,5d, 2015

berenklauw, mixed media op doek, 53h x 42,5b 4,5d, 2015